SamenWijzerdag

De SamenWijzerdag vond dit jaar plaats op vrijdag 22 november 2019 in St. Michelsgestel bij Kentalis.
Na het welkomstwoord en presentatie over het landelijk expertisecentrum doofblindheid door Trudy van de Merbel en Charlotte van de Molengraft konden de workshops van start.
Ook dit jaar was er weer voor gekozen om iedereen deel te laten nemen aan alle vier de workshops. Alle deelnemers waren hierover enthousiast, geen keuzestress maar heerlijk vernieuwende kennis in je opnemen en overige collega deelnemers ontmoeten.

CircuskunstCollage van foto's van de SamenWijzerdag 2019
Binnen Bartiméus heeft een project gelopen: circuskunst. Hierbij hebben 14 deelnemers met doofblindheid en een ernstige verstandelijke beperking deelgenomen aan circuslessen, gegeven door circusdocenten van Circus Stoffel. Nieuwe ervaringen opdoen, nieuwe communicatie onderwerpen (in gebaren, picto’s, verwijzers), dingen durven, ervaringen delen. Maar vooral: samen plezier hebben!
Ze speelden met ringen om armen draaien, bordjes op stokjes, doekjes, maar ook balans: op een grote bal zitten, liggen, staan en lopen over een stalen koord.
Deelnemers van de workshop gingen ook samen met een ervaringsdeskundige aan de slag. Zelf ontdekken hoe circusactiviteiten kunnen helpen ervaringen te verwoorden en dit met elkaar te delen.

Social Haptic Communication (SHC)
Tijdens de Workshop SHC voor mensen met doofblindheid en een verstandelijke beperking ging men zelf aan de slag met het tactiel ervaren, het persoonlijk profiel en de diversiteit van de doelgroep.
Er werd verteld over de toepassingen van SHC voor de mensen met verworven doofblindheid, deels vanuit de eigen ervaringen van een ervaringsdeskundige co-docent zelf. Daarnaast werd de doorontwikkeling van SHC voor mensen met een (aangeboren) doofblindheid en een ontwikkelingsachterstand gepresenteerd.
Er werd enthousiast mee gedaan en er ontstond een levendige uitwisseling van de eigen ervaringen.

Dovenmuseum
Bij de rondleiding door het dovenmuseum van Kentalis gingen de deelnemers terug in de tijd. De schoolklassen van toen, de ontwikkeling van hulpmiddelen en gebaren versus spraak versus tweetalig onderwijs – prachtig verteld door de rondleider. Een veel gehoorde reactie: “Nu begrijp ik de verhalen over vroeger veel beter; wat waardevol”.

Energie in balans
In de workshop energie in balans werd o.a. de methode ‘Activiteitenweger’ toegelicht. Voor mensen met een verstandelijke beperking en problemen met zien én horen een heel bruikbaar middel. Het geeft inzicht in de belastbaarheid van de client en de invulling en aanpassing van het dagprogramma.
Een ervaringsdeskundige gaf aan veel aan de activiteitenweger te hebben gehad. Het is voor hem duidelijk geworden welke activiteiten energie kosten en opleveren. Soms een confronterend proces.
De deelnemers vulden in groepen ook een daglijst met weging van de activiteiten in. Er werd afgesloten met een discussie over hoe de activiteitenweger vaker/breder in te zetten is, door te ontwikkelen en toepasbaar te maken voor alle professionals.

Kijkdoos
Tijdens het wandelen van het ene gebouw naar het andere was er nog de mogelijkheid om het ervaringspad op het terrein zelf te beleven. Na het borrelen zochten de deelnemers een mooie goodiebag uit, met daarin, passend bij het thema van de dag ‘een andere kijk’, een kijkdoos.

2020
De SamenWijzerdag 2019 krijgt ook volgend jaar weer een vervolg. Zet 20 november 2020 (bij Bartiméus in Zeist) alvast in je agenda!

Digitaal toegankelijke publicaties

Bartiméus heeft een aantal publicaties op haar naam staan. Een deel daarvan is behalve als drukwerk ook digitaal beschikbaar gesteld. Toegankelijke versies.

Twee boeken die in het Nederlands beschikbaar zijn en digitaal toegankelijk zijn gemaakt, zijn:
‘Aangeboren doofblindheid’ door Saskia Damen en Mijkje Worm
‘Individueel verhuisprofiel en verhuisplan’ door Marijse Pol

Klik op de titel en ga naar de pagina waar de boeken te bestellen en te downloaden zijn.

Luister je mee

Een blog door Wanda Frederiks, ambulant begeleider bij Bartiméus

Meeluisteren… voor mij is dat heel vanzelfsprekend, maar voor iemand met een beperking in zien en horen niet!

Op een dagcentrum binnen een zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking ontmoet ik Lisa. Lisa is zeer slechtziend, doof aan het ene oor en matig slechthorend aan het andere oor. Zij draagt een hoortoestel.

Lisa is een volwassen vrouw die heel sociaal is. Ze maakt graag grapjes en wil betrokken zijn bij haar omgeving. Ondanks haar hoortoestel kan ze mij en anderen echter met moeite verstaan. Ze moet dichtbij komen en dan nóg begrijpt ze niet of met moeite wie ik ben en wat ik wil zeggen. Dit vraagt veel van haar en ondanks haar inspanningen mist ze veel.

Als de krant of een spannend verhaal wordt voorgelezen in de groep, hoort Lisa dit niet of nauwelijks. Ze ziet niet tegen wie er gesproken wordt. Ze begrijpt het ook niet als er ergens om gelachen wordt. Ze ziet én hoort niet waar het over gaat.

Wat een beperking in zien en horen kan betekenen, hebben haar begeleiders en een familielid mogen ervaren tijdens een ervaringsles die ik gaf. Met simulatiebrillen, oordoppen en koptelefoons hebben zij in duo’s ervaren hoe het is om opdrachten te krijgen (waarbij je niet mag spreken), zoals: wat is je geboortedatum, waar ben je geboren? Ze merkten dat het tijd kost om te begrijpen wat er bedoeld wordt, en energie omdat je je moet blijven concentreren. Ze werden zich bewust hoe belangrijk het is dat het contact goed is afgestemd. Samen bespraken we wat verbeterd kan worden in de benadering naar Lisa toe, zodat zij zich nog veiliger en begrepen voelt.

Lisa sorteert graag muntjes. Deze zijn echter niet contrastrijk en erg klein. Hierdoor wordt er visueel veel van haar gevraagd. Begeleiders hebben moeite met bedenken wat er nog meer mogelijk is voor Lisa.

Ik schatte in dat er mogelijkheden zijn voor ondersteunende technologie. Tegenwoordig is technologie niet meer weg te denken in onze maatschappij. Het wordt alleen nog niet zo vanzelfsprekend ingezet voor personen met een visuele, auditieve en verstandelijke beperking. Vaak wordt er door de mensen uit de omgeving niet direct aan gedacht, omdat de middelen niet aangepast zijn. Er is ook nog weinig kennis over wat er mogelijk is bij deze doelgroep. Maar als we het niet proberen, dan doen we Lisa tekort. Het kan haar heel veel opleveren, zoals meer betrokkenheid en energiebesparing.

Na bestudering van de gehoorgegevens en overleg met haar logopediste zochten we naar hoorhulpmiddelen. Lisa houdt van muziek, maar kan door haar visuele beperking de stereo niet zelf bedienen en de muziek niet meer goed horen. Genoeg reden dus om te kijken of ze weer regie kan krijgen door zelf de muziek aan te zetten die zíj wil horen!

Het blijkt verder dat Lisa een hoortoestel draagt die al redelijk modern is en waarop soloapparatuur kan worden aangesloten. Met soloapparatuur kan het spraakverstaan door een versterker sterk verbeterd worden. Na contact te hebben gelegd met de audicien mag Lisa een hoorhulpmiddel uitproberen. De zus en begeleiders waren blij verrast en benieuwd wat het voor Lisa kan betekenen. We zijn op dit moment in de fase dat het hoorhulpmiddel uitgeprobeerd gaat worden. Soloapparatuur wordt voor haar vergoed door de ziektekostenverzekeraar.

Naast soloapparatuur gaan we ook een aangepaste telefoon uitproberen, zodat ze gemakkelijker haar familie kan bellen. Dit doet ze namelijk elke dag. Nu op de speaker met de telefoon van de woning. Straks met een telefoon die direct overschakelt naar haar hoortoestel. Omdat de knopjes voor haar visus te klein zijn om te bedienen zijn de begeleiders bereid om de telefoon te bedienen, maar dat is dan de enige ondersteuning die zij hoeven te bieden.

Hoeveel energie zal dat niet schelen!

Interactieve kennisoverdracht doofblindheid en werk

Gisteren hebben Ria Wijnhoven en Trudy van de Merbel scholing gegeven aan collega’s van Werkpad en Visio. De middag stond in het teken van doofblindheid in relatie tot werk.

De aanwezigen hebben zelf ervaren hoe het is om beperkt in horen en zien te zijn. Met speciale brillen en gehoorbescherming verkenden ze het terrein van Bartiméus Zeist. Waar loop je (letterlijk) tegenaan?
In de presentatie werd uitleg gegeven over doofblindheid in het werk. Met welke kwetsbaarheden heb je te maken. Er is een casus besproken en een video-interview met ervaringsdeskundige Mirella de Jong getoond. Mirella werkt bij Kentalis en heeft een beperking in horen en zien.

Interactieve kennisdeling met veel impact!

Collage van zes foto's. Aanwezigen voorlichting Werkpad en Visio ervaren met brillen en gehoorbescherming hoe het is om beperkt in horen en zien te zijn. Foto's van buiten deelnemers twee aan twee. En binnen van de presentatie.

Hoe was de ZieZo-beurs 2019?

Wij zijn heel tevreden over de ZieZo-beurs van dit jaar. Mocht je er zijn geweest, dan heb je gemerkt dat onze stand op een andere plek was. Een fijne, ruime stand met een betere akoestiek en voldoende licht. En heel veel animo voor DB-connect.

Wat was er te doen?
Heel veel!
Ten eerste waren er natuurlijk de deskundigen in de stand die bezoekers konden helpen met antwoorden op hun vragen, informatie over DB-connect en zij namen de tijd om te luisteren.
Bezoekers konden kennismaken met Social Haptic Communication en genieten van twee kunstwerken van de expositie ‘De kunst van zien’. In de stand liet Marion Florij, ervaringsdeskundige, haar mozaïekwerk zien. Eveline Hopstaken liet bezoekers het effect van het instrument tankdrum ervaren. En op het grote scherm was onze site te zien. Met als nieuwe functie de agenda met bijeenkomsten gericht op doofblindheid.

Beide dagen was de documentaire ‘Met blind vertrouwen naar Santiago’ te zien. Organisatoren Gert-Jan de Hoon en Séverine Kas (tevens oud-deelneemster) waren er om na afloop vragen van de kijkers te beantwoorden.

In de stand konden mensen hun gebaar voor ‘DB-connect’ laten zien en opnemen. De winnaar wordt later nog bekend gemaakt en ontvangt een leuke prijs.

Al met al een heel prettige ZieZo-beurs. Zie de foto’s voor een kort beeldverslag.

ZieZo-beurs 2019: een druk bezochte stand van DB-connect. Bezoekers, deskundigen en ervaringsdeskundigen in gesprek. ZieZo-beurs 2019 in een zaal met scherm en publiek: Séverine Kas en Gert-Jan De Hoon vertellen over 'Met blindelings vertrouwen naar Santiago'.ZieZo-beurs 2019: blauwe tankdrum op schoot bij een bezoekster van de ZieZo-beurs. ZieZo-beurs 2019: Marion Florij bij haar gemaakte mozaïek in de stand van DB-connect. ZieZo-beurs 2019: geïnteresseerde bezoeksters bij de kunst van de expositie 'De kunst van zien'.  ZieZo-beurs 2019: v.l.n.r. Ingrid Korenstra (Bartiméus), Ria Wijnhoven (Kalorama) en Jopie Nooren (Bartiméus) in de stand van DB-connect met foldermatieriaal in hun handen.

In gesprek met VWS over doofblindheid

Eind februari vond er een gesprek plaats tussen een delegatie medewerkers van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en een afvaardiging van ervaringsdeskundigen met doofblindheid, aangevuld met een vertegenwoordiger van DB-connect.

Het doel van het gesprek was het bespreken van de grootste ervaren WMO-knelpunten waar mensen met doofblindheid tegenaan lopen in het leven met hun dubbel zintuiglijke beperking.

Het was een fijn, open overleg waarin een luisterend oor gevonden werd bij de medewerkers van VWS.

Praktijkvoorbeelden en reacties door ervaringsdeskundigen meegegeven aan de belangenverenigingen of aan DB-connect illustreerden het belang van maatwerk en een goede kwaliteit van begeleiding.

In dezelfde periode is doofblindheid ook door de bestuurders van de, in DB-connect samenwerkende zorgorganisaties, op de agenda gezet in de gesprekken die zij met VWS voeren.

Eindhovense wethouder op bezoek bij de Oogvereniging

In het kader van de nieuwe campagne van de Oogvereniging ‘Ongehoord en Ongezien’ heeft het Eindhovens Dagblad heeft een interview met Charlotte van de Molengraft gehad. Charlotte, ambassadeur Noord-Brabant voor de campagne, kreeg bezoek van wethouder Renate Richters. Lees hieronder het gehele artikel:

Ze was als kind al slechthorend en ging naar een speciale school. Kort na haar trouwen bleek dat ze ook nog blind zou worden. Toch is de Eindhovense Charlotte van de Molengraft (69) nooit bij de pakken neer gaan zitten.

Nu is ze het Brabantse boegbeeld van een nieuwe campagne van de Oogvereniging: ‘Ongehoord en Ongezien’.

Terwijl haar man koffie zet, neemt Van de Molengraft met een glimlach de lof in ontvangst voor het uitzicht vanuit haar appartement aan het Cassandraplein. Zelfs ziet ze er bijna niets van, door een erfelijke aandoening.

Horen gaat sinds kort juist beter, nu haar gehoorapparaten zijn vervangen door implantaten. ,,Ik ben al jaren actief voor organisaties voor doofblinden. Tijdens deze campagne wil ik vooral opkomen voor de ouderen. Die zijn vaak niet mondig. Maar ondertussen groeit die groep wel, en daarmee ook het aantal mensen dat slecht ziet en slecht hoort.”

Al pratend houdt ze geleidehond Mister Jones stevig vast, om te voorkomen dat die de Eindhovense wethouder Renate Richters (Zorg, GroenLinks) al te enthousiast begroet. Richters komt langs op uitnodiging van de Oogvereniging. Sinds een paar jaar hebben gemeenten als taak om inwoners met een handicap te helpen om ‘mee te doen’ in de maatschappij. In Eindhoven is die taak bij de generalisten van de WIJeindhoven-wijkteams neergelegd. ,,Ik heb een goede generalist”, zegt Van de Molengraft. ,,Maar ik hoor ook verhalen over generalisten die het allemaal niet weten, en die ook niet uitzoeken wat er mogelijk is.”

,,Heeft u tips hoe het beter kan?”, wil de wethouder weten. ,,Wees alert, kijk of een oudere iets mankeert aan zijn gehoor of ogen, laat hem of haar een test doen”, antwoordt Van de Molengraft. ,,Mensen kunnen in zichzelf gekeerd raken door zo’n aandoening.”

Wat haar goed beviel aan de hulp die ze zelf kreeg? ,,Mijn generalist ging mee op stap, om me te helpen mijn weg te vinden op het busstation en het gemeentehuis. Via haar ben ik uitgekomen bij een leuke dagbesteding op de Landrijt.

Eén wens is nog niet in vervulling gegaan: een zwemmaatje.

Wethouder Renate Richters (links) aan tafel bij Charlotte van de Molengraft. Op tafel drinken en koekjes. Op de achtergrond de echtgenoot van Charlotte zittend op een stoel in de huiskamer.
Foto: René Manders/fotoMeulenhof

Ongehoord en Ongezien

Een mooie campagne van de Oogvereniging: Ongehoord en Ongezien.

Logo van Ongehoord & Ongezien. Achtergrondkleur van blauw naar rood, witte letters.

Maar liefst één op de tien Nederlanders heeft een beperking in horen en/of een beperking in zien. Hun zorg en ondersteuning moet grotendeels vanuit de gemeente komen.

Steeds vaker blijkt dat deze mensen niet de zorg en ondersteuning krijgen waar ze recht op hebben of de communicatie met de gemeente zeer moeizaam verloopt.

“Hallo, mag ik even je aandacht? Heel even maar.

Mijn elf collega’s en ik zijn blind of slechtziend, doof of slechthorend of allebei. Van een beetje tot heel erg. Toch lijkt het vaak alsof er juist iets mis is met de oren en ogen van de rest van Nederland. Het is bijvoorbeeld moeilijk de juiste zorg te ontvangen. Dat verzinnen wij niet.
Ook het Sociaal Cultureel Planbureau laat dat zien in hun onderzoek (1).

Ook wij willen, net als iedereen, gezien en gehoord worden. Alleen dan kunnen we met de gemeente zorg en ondersteuning regelen die écht passend is. En dan kunnen we leren, studeren, werken, vrijwilligerswerk doen, kortom: meedoen in het leven van alledag.

Probeer je maar eens voor te stellen hoe jij dat zou aanpakken als één of twee van je zintuigen niet goed werken. Lastig, niet?
Ga naar http://www.ongehoordongezien.nl en kijk wat jij kan doen om ons gelijke kansen te geven.”

Deze campagne is een initiatief van de Oogvereniging en samenwerkende belangenorganisaties voor doven, slechthorenden en mensen met een TOS. Met steun van Koninklijke Visio, Koninklijke Kentalis, GGMD, Robert Coppes Stichting en Bartiméus.

Week van de Toegankelijkheid – DBI Outdoor Week

Deze week is het de ‘Week van de Toegankelijkheid’. Een mooie gelegenheid om dit mooie initiatief te delen.
 
Elk jaar in september wordt de DBI Outdoor Week gehouden. Deze week is speciaal georganiseerd voor mensen met doofblindheid. Het is een unieke kans om samen te ervaren en het contact met anderen te verdiepen. Mensen met doofblindheid kunnen op deze manier hun wereld vergroten, zowel in contacten als in activiteiten.
 
De aard van de outdoor week is dat een cliënt-begeleiderpaar samen buiten(sport)activiteiten beleeft. Samen werken zij toe naar een grensverleggende gebeurtenis. Met kleine en grote stappen wordt een ervaring gecreëerd die betekenisvol is voor beiden en waarover zij kunnen communiceren met elkaar en met anderen. Dat maakt deze week zo bijzonder.
 
De cliënten en begeleiders die van Bartiméus mee waren hebben met volle teugen genoten. Geniet zelf van de mooie beelden van deze prachtige week.